عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
29
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى )
اجراى اين سفارت مزيد افسوس را باعث گرديد ولى چون جلوس پادشاه بلند اقتدارى مثل اعلىحضرت شهريارى را بالارث و الاستحقاق به تخت سلطنت ايران نتيجه بخشيد ، لله الحمد همه را تسلى كامل حاصل شد . بنابراين ، [ به ] موجب دستور العمل تازه [ اى ] كه از جانب سنّى الجوانب متبوع مفخم خود پادشاه آل عثمان السلطان بن السلطان بن السلطان عبد الحميد خان ثانى به بنده رسيده است ، بعد از آنكه به حضور مهر ظهور اعلىحضرت شهريارى تعزيت و دلسوزى خودشان را عرض و بيان نماييم ، مراسم تبريك و تهنيت را بجاى آورم و با اين وسيله موالات كامله و مناسبات حسن همجوارى كه از عهد قديم تيمّنا در ميان دو دولت بزرگ اسلام پايدار است تأكيد مىكنم . اعلىحضرت شاهنشاه متبوع مفخم من ، حسن نيات ملوكانه كه از اجداد امجاد خودشان نسبت به دولت عليّهء ايران گرامى يادگارى است و از شوائب ريب و ريا عارى ، در هر موقع و به هر وسيله به ايران علائم علنيهء آن حاضرند و اميدوارند كه ذات ستوده صفات شاهانه هم در مقابل آنچه موافق شأن معالى نشان خودشان مىدانند به منصّهء ظهور برسانند . من چنانچه سابقا هم چهار سال تمام در پاىتخت ايران بودم و همه قسم هم خود را به حفظ و حراست منافع دولتين مصروف مىداشتم ، اين دفعه با همان خلوص نيت خدمت محوّله را انجام داده مايهء سعادت و خوشبختى خود خواهم دانست . خطابهء جوابيهء اعلىحضرت به منيف پاشا سفير كبير مطلع هستم و مىدانم كه جناب شما از واقعهء موجعهاى كه مأموريت اوليهء شما را تبديل نمود اظهار تأسف و تأثر نمودهايد ، از اين گونه حسن نيت شما نهايت رضايت را داريم . اعلىحضرت سلطانى چه در موقع شهادت شاهنشاه سعيد ماضى - رحمه الله تعالى - و چه در جلوس ما به تخت موروثى به قدرى اظهار مشاركت و ملاطفت نمودهاند كه مزيدى بر آن متصور نيست و مخصوصا مأموريت شما به سمت سفارت فوق العاده ، براى تبليغ تعزيت و تبريك ، بهترين علامت دوستى قلبى ايشان است . شاهنشاه ماضى پادشاه بزرگى بود و از ايشان مكرر شنيدم كه به اتحاد ما بين اين دو دولت اسلام قدر و قيمت مىگذاشتند . تأسّى من به ايشان امرى است طبيعى . علاوه بر آن ، عقيده و سليقهء شخصى من بر اين است كه هرقدر روابط دوستى اين دو دولت مستحكمتر « 1 » شود و بر مراتب صفا و حقيقت آن بيفزايد ، بر فوايد جهت جامعهء اسلاميت مىافزايد و اسباب خوشبختى مملكتين است ، درصورتىكه اعلىحضرت سلطان به توسط شما اينطور اظهار به ارائهء ادلّهء
--> ( 1 ) . متن : متحكمتر شود .